قلم واهه آرمن از مشهد تا لندن، پلی میان شعر فارسی و ارمنی
آن روزها
مادر
در یک تشت پرآب
با کمی صابون و
چند تکه لباس
خورشید را می شست
آن روزها
همه ی لباسهای من
بوی آفتاب می داد
واهه آرمن، شاعر و مترجم ایرانی-ارمنی، در سال ۱۳۳۹ در شهر مشهد به دنیا آمد. او از چهرههای مهم و فعال در محافل ادبی ارمنیزبان و فارسیزبان به شمار میرود.
زندگی و تحصیلات
واهه آرمن برای ادامه تحصیلات دانشگاهی خود به خارج از کشور رفت و در رشته جامعهشناسی از یکی از دانشگاههای لندن فارغالتحصیل شد. پس از بازگشت به ایران، فعالیتهای ادبی و شاعرانه خود را پی گرفت. یک تصادف در دوران جوانی او را به ویلچر نشین کرد و این تجربه تأثیر عمیقی بر زندگی و نگاه او به جهان گذاشت که در اشعارش نیز منعکس شده است. او پس از این اتفاق، چهار سال خانهنشینی را به مطالعه و سرودن شعر گذراند و به صورت جدی وارد دنیای ادبیات شد. واهه آرمن اکنون در تهران زندگی میکند.
سبک و ویژگیهای شعری
واهه آرمن شاعری است که با زبانی ساده اما عمیق و پرمغز میسراید. اشعار او اغلب دارای مضامین فلسفی، اجتماعی و انسانی هستند. او تلاش میکند پیچیدگیهای اندیشه را در قالب کلماتی ساده و قابل فهم بیان کند و از این رو، اشعارش به دل مخاطبان زیادی مینشیند. اشعار او هم در عرصه خیالپردازی و سورئالیسم قدم میگذارند و هم دغدغههای عینی و اجتماعی را مطرح میکنند.
آثار
واهه آرمن تاکنون چندین مجموعه شعر به دو زبان ارمنی و فارسی منتشر کرده و همچنین در زمینه ترجمه آثار ادبی از فارسی به ارمنی و بالعکس فعالیت گستردهای داشته است.
از جمله آثار تألیفی او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- به سوی آغاز: اولین دفتر شعر او که به زبان ارمنی منتشر شد.
- جیغ: دومین دفتر شعر او که به زبان ارمنی و در ایروان منتشر شد.
- بالهایش را کنار شعرم جا گذاشت و رفت: مجموعهای از سرودههای او به زبان فارسی.
- ویترین خالی: مجموعه شعر خواندنی که نمونهای از تنوع و سبک خاص اوست.
- جانهای شیفته: دیالوگهای شاعرانه: اثری متفاوت و خیالپردازانه که شامل قطعات ادبی و نامههای خیالی او به شاعران و نویسندگان است.
- اسبها در خواب شاعران را سواری میدهند
- به رنگ دانوب
- دوست دارم گاهی شاعر نباشم: زندگینامه خودنوشت او در قالب نظم و نثر.
در زمینه ترجمه نیز، واهه آرمن آثار متعددی را به فارسی یا ارمنی برگردانده است، از جمله:
- ترجمه گزیدهای از آثار رسول یونان با عنوان «رودی که از تابلوهای نقاشی میگذشت» (به ارمنی).
- ترجمه گزیدهای از آثار پونه ندایی با عنوان «دیوار زخمی» (به ارمنی).
- ترجمه گزیدهای از شعر ۶ شاعر معاصر ارمنستان به فارسی با عنوان «کلید درم، نور خورشید است».
- ترجمه گزیدهای از هفت مجموعه شعر هوانس گریگوریان با عنوان «پاییزی کاملاً متفاوت».
واهه آرمن علاوه بر فعالیت در زمینه شعر و ترجمه، در نشریات ارمنیزبان در ایران و خارج از کشور مقالات و اشعار متعددی به چاپ رسانده و به عنوان سردبیر ویژهنامه ادبی روزنامه “آلیک” نیز فعالیت میکند. او با تلاش و خلاقیت خود، نقش مهمی در گسترش ادبیات فارسی و ارمنی داشته و به عنوان یکی از صداهای متمایز شعر امروز ایران شناخته میشود.
