مریم رحیمی - نویسنده و کارگردان ایرانی نام‌آشنا در ایتالیا، ناشناخته در وطن

“غربت، تنها دوری از یک جغرافیا نیست. غربت، گم شدن در هزارتوی زبان‌ها و فرهنگ‌هایی است که هر کدام قصه‌ای متفاوت از هویت برایت می‌بافند. غربت، زخمی است که هر بار با شنیدن یک آهنگ آشنا، با دیدن یک چهره شبیه، تازه می‌شود و عمق تنهایی را به یادت می‌آورد. اما در همین غربت است که ریشه‌هایی نو می‌دوانیم، با خاطرات وطنمان جوانه می‌زنیم و هویتی چندگانه می‌سازیم، هویتی که هم از دیروزمان نشأت گرفته و هم در امروزمان شکوفا شده است.”

مریم رحیمی، یکی از داستان‌نویسان برجسته ایرانی نسل دوم مهاجر، از سن هجده سالگی به قصد تحصیل راهی ایتالیا شد و در رشته ادبیات ایتالیایی از دانشگاه سی اِنا فارغ‌التحصیل گردید. او به زبان ایتالیایی می‌نویسد و در ایتالیا از شهرت و اعتبار قابل توجهی برخوردار است، این در حالی است که نام او در ایران برای بسیاری ناآشنا به نظر می‌رسد.

نخستین رمان مریم رحیمی با عنوان «یک زمزمه در سکوت» در سال ۲۰۰۰ توسط نشر پولیا در ایتالیا به چاپ رسید. با این حال، موفقیت و شهرت گسترده‌تر برای او با رمان «یلدا و شب بلند و نبردی سخت» رقم خورد که با استقبال فراوانی از سوی مخاطبان ایتالیایی مواجه شد.

یکی دیگر از آثار مهم او، رمان «یک مشت از خاک وطنم» است که در سال ۲۰۰۹ توسط انتشارات معتبر مدوسا در ایتالیا منتشر شد. این رمان نه تنها برنده جایزه کتاب سال وزارت فرهنگ ایتالیا گردید، بلکه به عنوان اثری برگزیده در مدارس این کشور به صورت مطالعه آزاد تدریس می‌شود و از دانش‌آموزان درباره آن امتحان گرفته می‌شود. ترجمه فارسی این رمان با همین عنوان در سال ۱۳۹۵ توسط انتشارات ورجاوند در ایران به چاپ رسید. داستان این رمان حول محور خاطرات واقعی یک دختر جوان ایرانی و چالش‌های مهاجرت او شکل گرفته است.

اما غالب شهرت مریم رحیمی بخاطر فعالیت در زمینه فیلمسازی است. مریم رحیمی پس از نوشتن هشت کتاب، شروع به نوشتن فیلمنامه کرد و همزمان دو فیلم ایرانی را برای تلویزیون ایتالیا ترجمه کرد. پس از موفقیت فیلمنامه‌هایش در جشنواره‌های بین‌المللی و برنده شدن دو فیلمنامه‌اش در وزارت فرهنگ و هنر ایتالیا و ساخت فیلم کتابش توسط تلویزیون اصلی ایتالیا، او در رشته کارگردانی تحصیل کرد و تاکنون چندین فیلم در ایران و ایتالیا ساخته است. فیلم‌های او که در جشنواره‌های بسیاری در سراسر جهان به نمایش درآمده، جوایز مهم و ارزشمندی را از آن خود کرده‌اند.

او نویسندگی و کارگردانی فیلم کوتاه “وقت تغییر” را بر عهده داشته است که در سال ۱۳۹۸ به جشنواره‌های بین‌المللی راه یافت و جوایزی را نیز کسب کرد. همچنین، فیلم “Yalda” بر اساس یکی از رمان‌های او ساخته شده و از تلویزیون ایتالیا پخش شده است که این امر به شهرت او افزود.

مریم رحیمی همچنین به عنوان مترجم نیز فعالیت داشته و مجموعه داستان‌هایی از نویسندگان ایرانی را با عنوان «آوای ایران» (Il Richiamo della Persia) به زبان ایتالیایی برگردانده و در ایتالیا منتشر کرده است.

به این ترتیب، مریم رحیمی چهره‌ای چندوجهی در عرصه ادبیات و هنر است که با آثار خود پلی میان فرهنگ ایران و ایتالیا زده و به روایت داستان‌های مهاجرت و هویت در جهانی چندگانه می‌پردازد. او نمونه‌ای از نویسندگان موفق مهاجری است که در سرزمین جدید به جایگاهی رفیع دست یافته‌اند.

آخرین اثر او ثریا با بازی الناز حبیبی به جشنواره های زیادی راه پیدا کرده و مورد توجه کارشناسان و مخاطبان زیادی در دنیا قرار گرفته است .

کتاب‌ها:

Un sussurro nel silenzio (یک زمزمه در سکوت)
- ناشر: Polia
- سال انتشار: 2000
Yalda و شب بلند و نبردی سخت
- بازیگران/تهیه کننده: فیلمی با عنوان “Yalda” بر اساس این رمان ساخته شده است که از تلویزیون ایتالیا پخش شده است.
Un pugno della mia terra (یک مشت از خاک وطنم)
- ناشر (ایتالیا): Medusa
- سال انتشار (ایتالیا): 2009
- ناشر (ایران): ورجاوند
- سال انتشار (ایران): 1395 (ترجمه فارسی توسط نهال محذوف نشر )
- بازیگران/تهیه کننده: تهمینه میلانی در نشست رونمایی از ترجمه فارسی این رمان از توافق اولیه برای تولید نسخه سینمایی آن خبر داده بود
Sara e la criniera di carta
Il richiamo della Persia (آوای ایران) – گردآوری و ترجمه مجموعه داستان
- نویسندگان آثار: شامل داستان‌هایی از مریم رحیمی، منصور علیمرادی، یاسر نوروزی، فرید حسینیان تهرانی، سعید بردستانی، مژده شبان، پیروز ابراهیمی، راضیه مهدی‌زاده، بهنام علامی، وهاب نظری، نیلوفر مهرپرور، مونا رستا، آرش محمودی و فاطمه بخشی.

برخی فیلم‌ها (به کارگردانی و نویسندگی مریم رحیمی):

وقت تغییر
- سال ساخت: حدود 1398 (2019 میلادی)
- نویسنده و کارگردان: مریم رحیمی، تهیه کننده: امیر پروین حسینی، مدیر تصویربرداری: سیاوش مزروعی، دستیاران تصویر برداری: پویا سجادیان، سیامک کوثرمدار، سعید محمدی، صدابردار: امید قربانی، دستیار صدا: جعفر اخگری، منشی صحنه: فریبا محمودی، دستیار كارگردان و برنامه ریز: امیر جاودان زرین، مدیر تولید: وحید مرادی، جانشین مدیر تولید: محمد پورسینا ،طراح صحنه و لباس: مریم رحیمی گریم: هدی رودبار، تدوین: الهام بدیعی، صداگذاری: سون یاز سلطانی، موسیقی: مانی منادی زاده ، پوستر: روژان ایرجی، تیزر: آریا اردستانی.
رویاهایم را نجات بده (کارگردان و نویسنده مریم رحیمی )